Milonga czy Argentina? Tym razem nie chodzi o kawę…

…tym razem chodzi o taniec, a konkretnie o tango. Taniec był sztuką najważniejszą, najsilniej działającą i najwcześniejszą w dziejach kultury i sztuki. Polegał na wyrażaniu, wypowiadaniu, uzewnętrznianiu uczuć i przeżyć w ruchach, dźwiękach i słowach.

Ale jak to się zaczęło? Początki tango.

Tango powstało na styku kultur: afrykańskiej – reprezentowanej w Argentynie przez potomków niewolników – oraz europejskiej, przywiezionej przez ogromną rzeszę imigrantów, którzy przybyli tam w końcu XIX i na początku XX wieku.

Historia tanga ma swoje korzenie w portowych dzielnicach Buenos Aires i Montevideo. W regionie Rio de la Plata. Początkowo wykonywane głównie w niższych warstwach społecznych, w podwórzach i barach dzielnic robotniczych.

Muzycznym fundamentem tanga jest zróżnicowany folklor – znajdziemy tu zarówno wpływy afrykańskie, jak i flamenco, habanerę kubańską, pieśni neapolitańskie, a nawet elementy folkloru Europy Środkowo-Wschodniej, w tym co ciekawe Polski…

Odmienne charaktery tango – liryka, epika i dramat w tangu.

Tango występuje w wielu odmianach, z których każda ma unikalny styl, rytm i charakter. Najpopularniejsze to tango argentyńskie, międzynarodowe, amerykańskie i fińskie.

Każda z tych odmian ma swoje miejsce w kulturze tanecznej – od eleganckich sal balowych po uliczne milongi w Buenos Aires.

Kompozytorzy i wirtuozi ze świata tango.

Lata 20. XX wieku to czas odrodzenia tej sztuki. „Złoty wiek tanga” – tak nazwano czas rozkwitu tej sztuki. Zarówno w Argentynie, jak i na świecie był to czas, gdy orkiestry tanga rozkwitały, a kompozytorzy i muzycy rozwijali technikę tanga.

Do najważniejszych twórców tamtych czasów, ale bądź co bądź nieśmiertelnych i osławionych wytworów w tej dziedzinie, należeli:

• Juan D’Arienzo, nazywany „Królem Rytmu” (Rey del Compás), którego muzyka była energiczna i idealna do tańca,
• Carlos Di Sarli, znany z eleganckiego, płynnego i lirycznego brzmienia,
• Aníbal Troilo, wirtuoz bandoneonu, którego orkiestra słynęła z bogactwa interpretacji i melodyjności,
• Osvaldo Pugliese, którego kompozycje charakteryzowały się dramatyzmem, złożonością i potężnym brzmieniem.

I współcześnie nie brakuje zespołów grających tango. Są to m.in.: Solo Tango Orquesta (Rosja), Sexteto Milonguero  (Argentyna), Orquesta Misteriosa Buenos Aires (Argentyna), Orquesta Romantica Milonguera (Argentyna), Tango Bardo (Argentyna), Bandonegro (Polska).

Ciekawostki ze świata tangueros.

Tango to nie tylko taniec – to pasja, historia i kultura zaklęta w ruchu. Oto kilka fascynujących ciekawostek, które odsłaniają jego niezwykły świat.

• Tanguero (pol. tangero) – miłośnik tanga (obowiązkowo mężczyzna), tancerz tanga argentyńskiego lub osoba studiująca i pasjonująca się historią, muzyką lub liryką tanga argentyńskiego. Przykładem polskiego tanguero jest Jerzy Płaczkiewicz.
• Na początku tango budziło wiele kontrowersji i dyskusji. Papież Pius X poprosił o demonstrację tanga, by wydać swoją opinię. W konsekwencji uznał go za „barbarzyńskie wygibasy”, choć oficjalnie go nie potępił ani nie zakazał. Wydał mu się zbyt ospały i polecił młodzieży furlanę – taniec z regionu Wenecji, który znał ze swojej młodości.
• W latach 50. XX pojawiło się nowe tango. Wprowadzano awangardowe elementy, takie jak jazz i muzyka klasyczna. Nowe tango przełamało tradycyjną formę. Pojawiło się również tango alternatywne. To ruch electrotango, w którym DJ-e wykorzystują tradycyjne kompozycje lub komponują nowe inspirowane klasyką, a następnie dodają muzykę elektroniczną.
• Narodowy Dzień Tanga – 11 grudnia. Został ustanowiony ku czci dwóch wybitnych artystów, Carlosa Gardela i Julio de Caro, którzy przyczynili się do globalnej popularności tego tańca.
• 30 września 2009 roku Międzyrządowy Komitet ds. Ochrony Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego podjął decyzję, by zarówno muzyka, jak i taniec trafiły na Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO.
• Cabeceo to tradycyjny, niewerbalny sposób zapraszania do tańca na milondze. Mężczyzna nawiązuje kontakt wzrokowy z wybraną partnerką (mirada), a jeśli ona podtrzyma spojrzenie, zaprasza ją skinieniem głowy (cabeceo). Jest to subtelny i elegancki zwyczaj, pozwalający uniknąć publicznej odmowy.
• Termin „milonga” ma podwójne znaczenie. Jest to nazwa potańcówki, podczas której tańczy się tango argentyńskie, ale także określenie jednego z trzech gatunków muzycznych (obok tanga i walca argentyńskiego), do których się tańczy – charakteryzującego się szybszym, bardziej rytmicznym i wesołym charakterem.
• Instrumentem najbardziej charakterystycznym dla tanga jest bandeon.

Źródła:

1. Policht G., Sieprawska A., Historia tanga – muzyka i obyczaje, https://bravotango.pl/tango-muzyka-i-obyczaje/, [dostęp: 18.11.2025].
2. Przytomska A., Imigranci, domy publiczne i papież Pius X, czyli historia tanga argentyńskiego, https://podroze.etnograficzna.pl/imigranci-domy-publiczne-i-papiez-pius-x-czyli-historia-tanga-argentynskiego/, [dostęp: 18.11.2025].
3. Eryka-Masa P., Tango – jak Buenos Aires stało się kolebką jednego z najbardziej emocjonalnych tańców na świecie, https://acento-gdansk.pl/2025/04/22/tango-jak-buenos-aires-stalo-sie-kolebka-jednego-z-najbardziej-emocjonalnych-tancow-na-swiecie/, [dostęp: 18.11.2025].
4. Przewodnik po stylach tanga,https://www.sp-7.pl/tango-nauka/, (dostęp: 18.11.2025).