Doomscrolling – dlaczego nie możemy przestać scrollować złych wiadomości?

Scrollujesz wiadomości „na chwilę”, a po kilkunastu minutach orientujesz się, że przeglądasz kolejne nagłówki pełne kryzysów, konfliktów i negatywnych informacji? To właśnie doomscrolling – zjawisko, które stało się szczególnie powszechne w erze mediów społecznościowych i ciągłego dostępu do newsów. Choć intuicyjnie mogłoby się wydawać, że unikamy treści, które wywołują stres, w praktyce często przyciągają nas one jeszcze bardziej.

Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedź leży zarówno w mechanizmach działania ludzkiego mózgu, jak i w sposobie, w jaki zaprojektowane są współczesne platformy cyfrowe. Algorytmy, niekończący się feed oraz naturalna skłonność do skupiania się na zagrożeniach sprawiają, że trudno przerwać przewijanie nawet wtedy, gdy treści przestają być dla nas korzystne.

W tym artykule przyjrzymy się, czym dokładnie jest doomscrolling, dlaczego tak łatwo w niego wpadamy oraz jakie ma konsekwencje dla naszego samopoczucia. Na końcu znajdziesz także praktyczne sposoby, które pomogą ograniczyć ten nawyk i odzyskać kontrolę nad czasem spędzanym online.

Czym jest doomscrolling?

Doomscrolling to nawyk polegający na niekontrolowanym przeglądaniu kolejnych treści w internecie, szczególnie tych o negatywnym, niepokojącym lub przytłaczającym charakterze. Najczęściej dotyczy to aktualności, katastrof, kryzysów lub kontrowersyjnych tematów, które pojawiają się w mediach społecznościowych, aplikacjach newsowych lub na stronach internetowych.

Termin ten pojawił się stosunkowo niedawno i zyskał popularność w okresach intensywnego napływu informacji globalnych, kiedy użytkownicy zaczęli spędzać coraz więcej czasu na śledzeniu bieżących wydarzeń. W praktyce doomscrolling oznacza sytuację, w której mimo zmęczenia lub poczucia przeciążenia informacyjnego użytkownik nadal przewija kolejne posty, artykuły czy komentarze.

Zjawisko to jest szczególnie widoczne w środowisku mediów społecznościowych, gdzie treści są prezentowane w formie niekończącego się feedu. Algorytmy dopasowują wyświetlane materiały do zainteresowań użytkownika, co sprawia, że kolejne wpisy często są podobne do poprzednich – również pod względem emocjonalnego wydźwięku. W efekcie użytkownik może łatwo przechodzić od jednego negatywnego materiału do kolejnego, bez wyraźnej granicy zakończenia przeglądania.

Doomscrolling nie zawsze jest świadomym wyborem — często zaczyna się niewinnie, jako szybkie sprawdzenie wiadomości, które stopniowo przeradza się w dłuższą, trudną do przerwania aktywność.

Dlaczego mózg przyciąga negatywne informacje?

Jednym z głównych powodów, dla których doomscrolling tak łatwo się utrwala, jest sposób, w jaki działa ludzki mózg i jego naturalne mechanizmy przetwarzania informacji. Negatywne treści nie tylko przyciągają uwagę szybciej niż neutralne czy pozytywne, ale również silniej ją utrzymują.

Skłonność do skupiania się na negatywnych bodźcach, określana jako negativity bias, oznacza, że informacje o potencjalnych zagrożeniach są przez nas analizowane dokładniej i zapamiętywane intensywniej. Z perspektywy psychologii jest to mechanizm adaptacyjny – w przeszłości większa wrażliwość na zagrożenia zwiększała szanse na przetrwanie, ponieważ pozwalała szybciej reagować na niebezpieczeństwo. W dzisiejszym środowisku cyfrowym ten sam mechanizm sprawia jednak, że bardziej angażują nas wiadomości o kryzysach, katastrofach czy konfliktach.

Drugim istotnym elementem są uwarunkowania ewolucyjne. Ludzki mózg został „zaprogramowany” tak, aby priorytetowo traktować informacje związane z ryzykiem lub zagrożeniem. W praktyce oznacza to, że treści o negatywnym wydźwięku wywołują silniejszą reakcję emocjonalną i szybciej przyciągają uwagę niż treści neutralne. W środowisku mediów cyfrowych prowadzi to do sytuacji, w której użytkownik automatycznie zatrzymuje się przy niepokojących nagłówkach i chętniej je eksploruje.

Trzecim czynnikiem jest rola dopaminy i mechanizmów nagrody w mózgu. Choć negatywne treści same w sobie nie są nagrodą, proces ich przeglądania może działać w sposób podobny do schematu znanego z innych form nawykowych zachowań. Każde odświeżenie feedu lub kliknięcie kolejnego artykułu wiąże się z pewnym poziomem oczekiwania na nową informację, co aktywuje układ nagrody. Ten cykl poszukiwania „kolejnej informacji” może utrwalać nawyk ciągłego scrollowania, nawet jeśli treści wywołują stres i niepokój.

W rezultacie połączenie naturalnej skłonności do zwracania uwagi na zagrożenia, uwarunkowań ewolucyjnych oraz działania mechanizmów nagrody sprawia, że negatywne informacje są dla naszego mózgu szczególnie „atrakcyjne” poznawczo, co bezpośrednio sprzyja powstawaniu i utrzymywaniu się doomscrollingu.

Rola algorytmów i mediów społecznościowych

Współczesne platformy społecznościowe są zaprojektowane tak, aby maksymalnie wydłużać czas spędzany przez użytkownika w aplikacji. Osiągają to poprzez systemy rekomendacji, które analizują nasze wcześniejsze aktywności i podsuwają treści dopasowane do zainteresowań – często o podobnym charakterze emocjonalnym, w tym także negatywne lub budzące silne reakcje.

Istotną rolę odgrywa również tzw. infinite scroll, czyli niekończące się przewijanie, które eliminuje moment naturalnego zakończenia przeciągania. W połączeniu z krótkimi, dynamicznymi formami treści sprawia to, że użytkownik może bez przerwy przechodzić do kolejnych materiałów, nie podejmując świadomej decyzji o zakończeniu aktywności.

Algorytmy dodatkowo premiują treści, które generują większe zaangażowanie – komentarze, udostępnienia czy dłuższy czas zatrzymania uwagi. W praktyce oznacza to, że materiały wywołujące silne emocje, w tym te negatywne, są częściej promowane i częściej pojawiają się w feedzie użytkownika.

Dlaczego doomscrolling wciąga?

Doomscrolling utrwala się, ponieważ daje użytkownikowi złudzenie większej kontroli nad sytuacją – ciągłe sprawdzanie informacji sprawia wrażenie bycia „na bieżąco” i lepszego rozumienia rzeczywistości.

Drugim czynnikiem jest FOMO, czyli obawa przed przegapieniem ważnych wydarzeń, która skłania do nieustannego odświeżania treści i sprawdzania nowych informacji. Dodatkowo wiele osób sięga po kolejne materiały w celu uporządkowania lub lepszego zrozumienia skomplikowanych lub dynamicznych wydarzeń, co prowadzi do dalszego przeglądania zamiast przerwania aktywności.

Z czasem doomscrolling może przybierać formę nawyku, w którym samo sięganie po telefon i przewijanie treści staje się automatyczną reakcją, niezależną od rzeczywistej potrzeby zdobycia informacji.

Jak doomscrolling wpływa na psychikę?

Długotrwałe przeglądanie negatywnych treści może stopniowo wpływać na samopoczucie i funkcjonowanie psychiczne. Jednym z najczęstszych efektów jest zwiększenie poziomu napięcia emocjonalnego – częsty kontakt z niepokojącymi informacjami sprzyja odczuwaniu lęku oraz ogólnego stresu.

U wielu osób obserwuje się również obniżenie nastroju, które może wynikać z ciągłej ekspozycji na pesymistyczne lub przytłaczające treści. Regularne konsumowanie takich materiałów może wpływać na sposób postrzegania rzeczywistości, skłaniając do bardziej negatywnych interpretacji wydarzeń.

Kolejnym skutkiem jest przeciążenie informacji, czyli stan, w którym ilość docierających bodźców przekracza zdolność ich efektywnego przetwarzania. Pojawia się wtedy zmęczenie mentalne, trudność w selekcji informacji oraz poczucie chaosu informacyjnego.

Doomscrolling może także negatywnie oddziaływać na koncentrację i jakość snu. Nadmierna stymulacja treściami, szczególnie przed snem, utrudnia wyciszenie organizmu, co może prowadzić do problemów z zasypianiem oraz gorszej regeneracji.

Jak ograniczyć doomscrolling? Praktyczne sposoby

Wprowadzenie nawet niewielkich ograniczeń i bardziej intencjonalne podejście do korzystania z informacji może pomóc odzyskać kontrolę nad tym procesem:

• Ustalanie limitów czasu ekranowego polega na świadomym kontrolowaniu, ile czasu spędzamy w aplikacjach i wyznaczaniu konkretnych ram korzystania z telefonu lub mediów społecznościowych.
• Świadome korzystanie z mediów oznacza bardziej selektywne podejście do treści – wybieranie wartościowych informacji zamiast bezrefleksyjnego przewijania feedu.
• Ograniczanie powiadomień pomaga zmniejszyć liczbę bodźców, które przyciągają uwagę i skłaniają do częstszego sięgania po telefon bez konkretnego powodu.
• Curated content, czyli wybór sprawdzonych i jakościowych źródeł informacji, pozwala zmniejszyć ekspozycję na przypadkowe lub nadmiernie sensacyjne treści.
• Digital detox oraz regularne przerwy od mediów społecznościowych wspierają regenerację mentalną i pomagają przerwać nawyk ciągłego scrollowania, przywracając większą kontrolę nad korzystaniem z technologii.

Doomscroling nie musi być zjawiskiem, nad którym nie mamy wpływu – przy odpowiednim podejściu i regulacji własnych zachowań cyfrowych możliwe jest ograniczenie jego wpływu na codzienne funkcjonowanie i samopoczucie.

Podsumowanie

Doomscrolling to zjawisko wynikające z połączenia mechanizmów psychologicznych oraz sposobu działania współczesnych platform cyfrowych, które sprzyjają długiemu i często niekontrolowanemu przeglądaniu treści. Jego źródłem nie jest jedna przyczyna, lecz raczej splot czynników związanych z ludzkimi nawykami poznawczymi, projektowaniem interfejsów oraz stylem konsumpcji informacji.

Kluczowe znaczenie ma tu uświadomienie sobie własnych schematów korzystania z mediów – to właśnie świadomość pozwala zauważyć moment, w którym przeglądanie treści przestaje być celowe, a zaczyna przyjmować formę automatycznego nawyku.

Źródła:

• Medical News Today, What to know about doomscrolling, 19 maja 2025, https://www.medicalnewstoday.com/articles/doomscrolling, (dostęp: 19.03.2026).
• Mental Health Foundation, Doomscrolling – tips for healthier news consumption, https://www.mentalhealth.org.uk/explore-mental-health/articles/doomscrolling-tips-healthier-news-consumption, (dostęp: 19.03.2026).
• Wikipedia, Doomscrolling, https://en.wikipedia.org/wiki/Doomscrolling, (dostęp: 19.03.2026).
• Instagram, Post @silkandsonder, 31 sierpnia 2025, https://www.instagram.com/p/DN_yXUck_Wg/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA==, (dostęp: 19.03.2026).
• Instagram, Post @goodgoodgoodco, 29 stycznia 2025, https://www.instagram.com/p/DFa9QWnyO_7/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA==, (dostęp: 19.03.2026).